Beknopt jaarverslag 2010
Doelstelling
De doelstelling van de Stichting Grote Kerk is opgenomen in de statuten en luidt als volgt: “De stichting heeft ten doel de instandhouding van de Grote Kerk te ’s-Gravenhage, plaatselijk bekend Rond de Grote Kerk 12, alsmede het bevorderen van een zinvol gebruik van het gebouw in overeenstemming met de waardigheid daarvan”. (akte 16 maart 1982 art. 2)
De Stichting geeft invulling aan de doelstelling door het gebouw te onderhouden en te restaureren, nieuwe faciliteiten aan te leggen en het gebouw te verhuren voor culturele, maatschappelijke en commerciële evenementen zoals diners, recepties, beurzen, congressen, concerten, tentoonstellingen en andere evenementen. Tevens organiseert de stichting al dan niet in coproductie evenementen zoals tentoonstellingen, concerten, openstellingen, rondleidingen e.d.
Voor de instandhouding van de Grote Kerk (hoofddoelstelling 1) alsmede voor het bevorderen van een zinvol gebruik van het gebouw (hoofddoelstelling 2) zijn jaarlijks substantiële externe middelen nodig. Om deze middelen te verkrijgen ontplooit de stichting tal van activiteiten. De activiteiten, die fondswervend, commercieel als ook niet commercieel van aard kunnen zijn, vormen een middel om de hoofddoelstellingen te bereiken.
De instelling heeft geen winstoogmerk, zoals blijkt uit de statuten en uit de feitelijke werkzaamheden. De instelling streeft niet naar winst omwille van de winst zelf. Dit blijkt uit het feit dat de instelling de met de activiteiten behaalde opbrengsten ten goede laat komen aan haar doelstelling. Voorts laat de instelling incidentele overschotten direct ten goede komen overeenkomstig de doelstelling, dan wel voegt zij haar niet-uitgegeven opbrengsten toe aan de reserves.
Verslag
Hoewel de evenementenbranche al in 2009 fors te lijden had onder de kredietcrisis, ondervond de Grote Kerk in 2010 pas goed de gevolgen van de crisis. In 2010 daalden de inkomsten van kale huur met ruim 26%, de sterkste daling tot nu toe. Was in 2009 het aantal bedrijfsevenementen al afgenomen, in 2010 daalden met name de inkomsten van culturele evenementen, beurzen en congressen. Daarmee belandde de Grote Kerk terug op het niveau van 2005. Omdat de verhuurinkomsten de belangrijkste bron van inkomsten vormen, leidde de terugval in de verhuur tot een fors negatief jaarresultaat. Dit kon worden opgevangen uit eigen vermogen. De prognoses voor 2011 laten nog geen duidelijk herstel zien. De stichting heeft maatregelen genomen om het resultaat van 2011 door kostenbesparingen te verbeteren.
Tot een van de belangrijkste doelstellingen van het beleidsplan behoort het zekerstellen van het groot onderhoud. Daartoe heeft de stichting in 2010 met succes een subsidieaanvraag ingediend bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De toekenning in het kader van het Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding Monumenten (BRIM) houdt een subsidie in voor de periode 2011 t/m 2016. Voor de financiering van de eigen bijdrage (35%) zal de stichting een beroep doen op de Stichting Fondsenbeheer en andere fondsen.
In januari 2010 werd de restauratie van de topgevels afgerond, een project dat aansloot op de restauratie van de ramen van het Hoogkoor. Dankzij een succesvolle fonds- en sponsorwerving kon een andere restauratie, n.l. die van de overige 33 wapenschilden van de Ridders van het Gulden Vlies, gestart worden in september 2010. Kort daarna kon ook het groene licht gegeven worden voor het kunsthistorisch onderzoek naar deze schilden, hetgeen van groot belang is voor een verantwoorde restauratie. De eerste schilden zijn overgebracht naar de Stichting Restauratie Limburg in Maastricht dat ook een atelier heeft in het Bonnefantenmuseum. Het publiek kon daar in de periode september 2010 t/m maart 2011 de restauratie achter glas volgen.
Het begeleidend onderzoek wordt uitgevoerd door een jong afgestudeerd kunsthistoricus onder inhoudelijke begeleiding van prof.dr. A.M. Koldeweij, Kunstgeschiedenis van de Middeleeuwen, Radboud Universiteit Nijmegen.
De restauratie is mogelijk gemaakt door de Mondriaan Stichting, Stichting Dioraphte, SNS Reaal Fonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, Fonds 1818, Dr Hendrik Muller's Vaderlandsch Fonds, Wereldhave, M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, Stichting Elise Mathilde Fonds, Stichting K.F. Hein Fonds, Stichting Fonds voor de Geld- en Effectenhandel en Hof ter Haghe.
Het kunsthistorisch onderzoek is mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds, Prins Bernhard Cultuurfonds ‘s-Gravenhage, M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, J.E. Jurriaanse Stichting en Stichting Fonds A.H. Martens van Sevenhoven.
De stichting streeft ernaar de Grote Kerk meer als toeristische trekpleister te ontwikkelen. In dat kader wordt de Grote Kerk jaarlijks in de zomermaanden opgesteld. In de periode van 2 juli tot en met 12 augustus was het gebouw dagelijks geopend voor publiek. Toeristen en dagjesmensen konden het gebouw bezoeken en rondleidingen volgen. Tijdens deze editie van de openstelling was er een groot aanbod van concerten, theater- en dansvoorstellingen in de Grote Kerk (zie paragraaf 3.1.7). Aan de zomeropenstelling werkten 55 vrijwilligers mee.
Opmerkelijk cultureel evenement was het optreden van Goran Bregovic met zijn Wedding & Funeral Orchestra. Dit spetterende concert met feestelijke zigeunermuziek en ontroerende ballades vormde de aftrap van de campagne Den Haag Culturele Hoofdstad 2018. Na afloop van de goed bezochte 21e editie van het Internationaal Orgelfestival werd Ben van Oosten, vaste organist van de Grote Kerk, door Burgemeester Van Aartsen geridderd in de orde van de Nederlandse Leeuw. Dit jaar waren er twee uitvoeringen van Bach's Matthäus Passion, een uitvoering van Mozart's Requiem en Krönungsmesse, een uitvoering van Händel's Messiah als ook diverse Kerstconcerten.
Tot de beurzen die dit jaar in de Grote Kerk werden gehouden behoorden o.a. de Evisa Interieurbeurs met de mooiste interieurstoffen, de Nationale Art Deco Beurs, de Sarnamibeurs met Surinaams-Hindoestaanse Kunst & Cultuur, de Bilingual People Language Recruitment and Expat Exhibition gericht op tweetalige of meertalige bezoekers en de WeddingFair voor bruid en bruidegom. In augustus was de Grote Kerk de locatie voor het Diner en Blanc, een overdekte picknick waaraan meer dan 1000 francofielen deelnamen. Gekleed in het wit nam ieder zijn eigen haute cuisine maaltijd en champagne mee inclusief bistrostoelen en – tafel. Tijdens de elfde Hofstadlezing trad minister president mr. dr. J.P. Balkenende op als gastspreker. De Dutch Fashion Awards werden voor de tweede keer uitgereikt in de Grote Kerk door de internationale jury van modeprofessionals.
In 2010 kwam de vernieuwde buiten- en binnenverlichting gereed. Deze werd op 25 augustus officieel in gebruik genomen en in werking gesteld door wethouder Marjolijn de Jong. De Grote Kerk is het eerste object in de lichtvisie voor de pleinenroute in de binnenstad. Het resultaat, waarbij de gotisch elementen van het gebouw letterlijk worden belicht, is sprookjesachtig. De verlichting van in- en exterieur is technisch geavanceerd: ondanks een substantiële toename van het lichtniveau, is een forse energiebesparing gerealiseerd.
De Grote Kerk heeft in 2010 voorbereidingen getroffen voor een grote tentoonstelling over Constantijn en Christiaan Huygens die gepland is voor 2013. Vader en zoon liggen in de Grote Kerk begraven, maar de exacte locatie van hun graf was lang onduidelijk. Het graf kon pas worden gelokaliseerd tijdens de vloerrestauratie in 2007. Het bureau XPEX is gevraagd een concept, begroting en marketingplan voor deze tentoonstelling te ontwikkelen. De ontwikkeling van het concept kon deels worden gefinancierd met subsidie van de Gemeente Den Haag, deels met middelen uit het fonds voor de ontwikkeling van tentoonstellingen. Dit fonds is tot stand gekomen dankzij de bijdragen van de Vrienden van de Grote Kerk (BAM, MeesPierson, Onderlinge 's-Gravenhage, Rabobank, SDU en Wereldhave). Bij het project zijn de volgende partners betrokken: Haags Historisch Museum, Koninklijke Bibliotheek, Huygensmuseum Hofwijck, Huygens Instituut, Museum Boerhaave, Universiteitsbibliotheek Leiden en het Rijksmuseum.
